Sunday, March 04, 2007

يونانيان و بربرها

یک‏شنبه ١٣/اسفند/١٣٨۵ - ۴/مارچ/٢٠٠٧

به تازگی کتابی در ایران منتشر شده به نام «یونانیان و بربرها» نوشته‏ی امیرمهدی بدیع که در ۶ جلد نوشته شده بود و اکنون در ۱۵ جلد به زبان پارسی برگردانده شده است.

درباره‏ی امیرمهدی بدیع (١٢٨۴ تا ١٣٧٣) و چند نوشته از وی.

بخش‏هایی از این کتاب پیشتر در سال ١٣۴٢ توسط احمد آرام به پارسی ترجمه شده بود و محمدعلی جمال‌زاده بر آن مقدمه نوشته بود. اما این ترجمه‏ی تازه یک ترجمه‏ی کامل و روزآمد است.

گزارش کامل مراسم رونمایی کتاب در ٣٠ آبان ١٣٨۴ در خانه‏ی هنرمندان.

گوشه‏هایی از این گزارش:

استاد ژاله آموزگار در معرفی کتاب و نویسنده چنین گفته است:
بیش از هر چیز‌، بدیع را تدریس تاریخ باستان در مدارس اروپا رنجه کرد.‌.. چگونه ممکن است که به نام تاریخ‌، روایت‌‏های نادرست و اغراق‏آمیز مورخان یونان قدیم را نسبت به ایران هخامنشی‌، همچون واقعیتی انکارناپذیر به کودکان آموخت. بدیع از این روی‌، عزم خود را جزم کرد تا از دل آن چه که مورخان یونانی و مورخان ایرانی نوشته بودند و دیگر اسناد تاریخی‌، تاریخ واقعی یونانیان و بربرها را بنویسد؛ او روایت‏های گوناگون و ضد و نقیض را باهم بررسی کرد و در نهایت این مجموعه که پیش روی شماست‌، حاصل این کار است.

بدیع هرگز منکر فرهنگ ارزنده یونان نیست. او حتی در این کتاب‌، بر تاثیر تفکر یونانی بر اندیشه ایرانی نیز مُهر تایید می‌زند و عقیده دارد که جای پای افکار ارسطو‌، افلاطون‌، سقراط‌، جالینوس را در تفکر ایرانی می‌توان دید و هدف او‌، رو در رو قرار دادن ایران باستان و یونان نیست؛ بلکه او می‌‏خواهد ثابت کند که اسناد تاریخی را چشم بسته نباید پذیرفت بلکه باید آنها را نقد کرد.»

کامران فانی از دیگر مترجمان کتاب با اشاره به این که دربار ایرانیان همواره در طول تاریخ صلح را به یونانیان باز گردانده‌‏اند، گفت: «هرچند که ما ایرانی‌‏ها در جنگ‌‏های ماراتن، سالامیس و ... از یونانی‌‏ها شکست خوردیم، اما به دنبال آن به پیروزی دیپلماتیک دست یافته‌‏ایم. جلد آخر این مجموعه با مهرداد ششم به پایان می‌‏رسد. مهرداد ششم قهرمان آزادی‌بخش ایران در مقابل روم بوده است و تنها کسی است که درباره آسیا نقش موثری را ایفا کرد... موزارت هم اولین اپرای خود را در سن ١۴ سالگی درباره مهرداد ساخته است و راسین نمایش‌‏نامه نویس معروف قرن ١٩ فرانسه نیز بهترین نمایشنامه‌‏اش را به نام مهرداد پونتی نوشت. مهرداد ششم نمایشگر روح بزرگوار و آزادی‌‏خواه ایران است که با مرگش گوشه‌‏ای از تاریخ ایران به پایان می‌‏رسد و این کتاب نیز همین جا به پایان می رسد.

امیرمهدی بدیع عالم فلسفه بود. در رشته علمی درس خوانده بود و نگاه انتقادی داشت و از دل کتاب‌‏هایی که او نوشته می‌‏توان به جهان‌‏بینی او پی برد. بدیع با نوشتن کتاب ٧ جلدی «اندیشه، روش و متد» غوغایی کرد و گاستون باشلار این کتاب را به عنوان مهم‌‏ترین کتاب قرن بیستم معرفی کرد. بدیع در این کتاب بیان می‌‏کند که نسبت به فرهنگ یونانی و مورخان یونانی بی‌‏اهمیت نیست، اما البته در این کتاب پوست مورخانی چون هردوت را که گاه تاریخ را مغرضانه نوشته‌‏اند را می‌‏کند. نگاه او در کل کتاب انتقادی است. ... مورخان غربی همواره غرب را مظهر آزاد و روشنایی و شرق را مظهر ظلم و استبداد معرفی کرده‌‏اند.»